Mimari Tasarımda Ahşap Malzeme 26 Şubat 2019

Mimari tasarım, her ne kadar hayal gücü ve yaratıcılık odaklı, heyecan verici bir kavram olsa da bir o kadar bilgi, tecrübe ve teknoloji gerektiren uzun bir süreçtir. Bu süreç içinde, kimi zaman yaratıcılık, kimi zaman yenilikçilik ve teknoloji, kimi zaman da projeye göre şekillenebilen vurgu unsurları veya bireysel olgular ön plana çıksa da, sonuçta dayanıklı, işlevsel, amacına uygun ve estetik bir yapı tasarımına ulaşmak esastır.

Şüphesiz her mimar için daha taslak çalışmalarında belirlediği vurguları ve öğeleri, ön görmüş olduğu yapı malzemelerini kullanarak, hayal ettiği etkide uygulamaya geçirmek çok önemli ve haz vericidir.Yani tasarım sürecinde karar verilen yapı malzemesi, mimari tasarımda başarılı bir sonuca gidebilmek için en önemli unsurlardan biridir.

Tarih boyunca insanoğlu yaşadığı bölgenin coğrafyasına, iklim şartlarına ve yöresel imkânlarına göre çeşitli yapı malzemeleri kullanarak yapıları inşa etmiştir. Günümüzde teknolojinin de gelişmesiyle beraber yapı malzemeleri çok daha gelişmiş ve çeşitlenmiştir.

Her mimar, tasarımında tanıdığı, davranış biçimini bildiği ve daha önemlisi hayal ettiği tasarımı tüm detay ve estetiğiyle ortaya çıkartacak, kullanım kapasitesi yüksek yapı malzemelerini kullanmak ister.Bu kriterleri göz önünde tuttuğumuzda yapı malzemeleri arasında şüphesiz 'Ahşap' ilk akla gelenlerdendir. Hatta eminim, seçim yapmak gerekirse birçok mimar da benim gibi ilk sırayı 'ahşaba' verecektir.

Öncelikle teknik olarak Ahşabın bazı özelliklerine değinmek de fayda var. Ahşap doğal bir yapı malzemesidir ve insanın doğal yapısı ile uyumludur.Nefes alma özelliği sayesinde radon gazı konsantrasyonu çok düşüktür.Hafiftir, depreme karşı dayanıklıdır.Taşıyıcılık ve statik açıdan hesaplanabilir yüksek değerlere sahiptir.Yangına karşı direnci yüksektir, yangın esnasında uzun süre taşıyıcılık özelliğini kaybetmez ve ayrıca yangının ahşapta ilerleme hızının da ölçülebildiğini unutmamak gerekir. Ahşap, ısı yalıtımı, akustik ve diğer fiziksel özellikleri ile insan için en konforlu yapı malzemesidir. Tüm bu özellikleri ile bir yapı malzemesi olarak taşıyıcı sistemde kullanılması ile yapıya kattığı değer asla yadsınamaz.

Yapı malzemesi olarak ahşabı kullanmak, mimari tasarımda da büyük kolaylık ve zenginlik sağlamaktadır. Ahşap ister geleneksel, ister çağdaş her türlü tasarıma cevap verebilen bir malzemedir. Ahşap taşıyıcılı sistem ile bir yapı tasarımında ki biz bu sistemi 'ahşap karkas' olarak adlandırıyoruz, görsel ve estetik açıdan her türlü detay, tasarımı destekleyici yönde kusursuz çözümlenebilmektedir.

Ahşap işlenmesi en kolay malzemelerden biridir.Tasarımdaki kısıtlamaları ortadan kaldırır, en noktasal detaylarda dahi şaşırtıcı güzellikte etkilere ulaşılır.Hatta ahşap ile çalışmak o kadar keyiflidir ki bazen ahşap, tasarımı şekillendirebilir. Taşıyıcı sistem içinde çoğunlukla işlem görmüş ahşap kullanılmaktadır. Ancak tasarımda, ön görülen noktalarda ahşap doğal görünümü ile bırakılarak her türlü tasarımı kolaylıkla destekleyebilir.Ayrıca, diğer tüm yapı malzemeleri ile hem teknik hem de estetik olarak uyumlu ve sorunsuz kullanılabilir.Çoğu zaman sorun olan birleşim detayları ahşap söz konusu olduğunda, çözümün getirdiği ek detaylarla çok daha etkili ve estetik hale gelir. Böylelikle tasarımdaki görsel zenginlik ve devamlılık kolaylıkla sağlanır. Ayrıca renk, doku ve fiziksel özelliği ile insan üzerinde oluşturduğu olumlu psikolojik etki gerçeği konforlu yaşamlar sunan tasarımların oluşmasını sağlamaktadır.

Ahşap taşıyıcı sistem ile inşa edilmiş yapıların, günümüze kadar gelen en erken örnekleri 17. Yüzyıldan kalmadır. Zamana meydan okurmuşçasına ayakta kalan bu yapılardaki ahşap mimarisine hangimiz hayran kalmayız ki? Yüzyıllar boyunca yapı malzemesi olarak kullanılan ahşap, her türlü sanat akımlarına kolaylıkla cevap verebilmiştir.Her türlü sütunlar, kemerler, oymalar, kıvrımlar, profiller, silmeler hayal edilen her türlü gölge ve ışık etkilerini de vererek ahşap ile kolaylıkla tasarlanıp uygulanabilmiştir.

Yapı kültürü değişimler göstermiş olsa da ahşap mimarisi bizim kültür mirasımızdır. Her ne kadar bu mirasımıza sahip çıkmayı öğrenememiş bir toplum olsak da, umarım geçmişin birikimlerinin günümüz bilgi ve teknolojisi ile birleştirilmesiyle, sektörde ahşap kullanımı yaygınlaşıp, kaliteli yaşam sunan tasarım ve projeler çoğalacaktır.